TTR (Transformer Turns Ratio) คือการทดสอบอัตราส่วนจำนวนรอบระหว่างขดลวดด้านแรงดันสูง (HV) และด้านแรงดันต่ำ (LV) ของหม้อแปลงไฟฟ้า เป็นการทดสอบพื้นฐานที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งสำหรับหม้อแปลงใหม่และหม้อแปลงที่ใช้งานอยู่
ทำไมต้องทดสอบ TTR?
- ตรวจสอบการผลิต: ยืนยันว่าหม้อแปลงถูกพันด้วยจำนวนรอบที่ถูกต้อง
- ตรวจสอบ Tap Changer: ยืนยันการทำงานของ On-Load Tap Changer (OLTC) และ De-Energized Tap Changer (DETC)
- วินิจฉัยความเสียหาย: Short-Circuit ระหว่างรอบ, Open Circuit ในขดลวด
- การรับหม้อแปลงใหม่: Factory Acceptance Test (FAT) และ Site Acceptance Test (SAT)
วิธีการทดสอบ
- ปลดหม้อแปลงออกจากระบบไฟฟ้าทั้งหมด (Isolated + Grounded)
- ต่อสายทดสอบจากเครื่อง TTR เข้ากับขั้ว HV และ LV ของหม้อแปลงตามเฟส
- เครื่องจะจ่ายแรงดัน AC ต่ำ (≈ 80 V) เข้าที่ขดลวด HV และวัดแรงดันที่ขดลวด LV
- คำนวณ Turns Ratio = V_HV / V_LV
- เปรียบเทียบกับค่า Nameplate Tolerance ทั่วไปคือ ±0.5%
การทดสอบ Tap Changer
หม้อแปลงขนาดใหญ่มักมี Tap Changer เพื่อปรับแรงดัน การทดสอบ TTR ต้องทำในทุกตำแหน่ง Tap และบันทึกค่า:
- ตรวจสอบว่าแต่ละ Tap เปลี่ยนค่า Ratio ถูกต้องตามสัดส่วน
- ตรวจสอบความต่อเนื่อง — ไม่ควรมีค่า Ratio กระโดดผิดปกติ
- ตรวจสอบความสมมาตร — ค่า Ratio ของสามเฟสควรใกล้เคียงกัน
การแปลผล
| ผลการทดสอบ | สาเหตุที่เป็นไปได้ |
|---|---|
| Ratio น้อยกว่า Nameplate | Short-Circuit ระหว่างรอบใน HV |
| Ratio มากกว่า Nameplate | Short-Circuit ระหว่างรอบใน LV |
| ค่าผันผวนระหว่างเฟส | ความเสียหายเฉพาะเฟส |
| OLTC เปลี่ยนค่าไม่สม่ำเสมอ | หน้าสัมผัส Tap Changer เสียหาย |
รุ่น Megger TTR
- Megger TTR300 Series: แบบมือถือ 3 เฟส เหมาะกับงานภาคสนาม
- Megger TTR500 Series: รุ่นสูง วัดอัตโนมัติทุก Tap
- Megger MVCT: รวม TTR + Winding Resistance + CT/VT Test
ต้องการเครื่องทดสอบ TTR Megger ติดต่อ PrecisionTest โทร 092-257-9979